oprac. Norbert Sokołowski
OPIS OBIEKTU
Miejscowość Kondratów (niem. Conradeswald) po raz pierwszy wzmiankowano w źródłach w roku 1268, natomiast sam kościół w dokumencie z 1396 r. Budowla powstała najprawdopodobniej w 1. ćwierci XIII w., jako jednonawowa z wyodrębnionym prezbiterium zamkniętym wieloboczną apsydą. Nawę pierwotnie przekrywał strop drewniany, a prezbiterium – sklepienie. Na uwagę zasługuje pochodzący z czasu budowy półkolisty portal północny zdobiony na krawędziach żłobkowaniem z okrągłymi guzami oraz w tympanonie – reliefem z symbolem krzyża wpisanym w okrąg osadzony na trzonie. Od strony wnętrza na ścianie północnej widoczne są dwa pierwotne romańskie okienka. Zapewne jeszcze w średniowieczu dobudowano od zachodu istniejącą do dziś wieżę. Około połowy XVI w. świątynia została przejęta przez protestantów i pozostawała w ich zarządzie do 1654 r., kiedy zwrócono ją katolikom. W 2. połowie XVII w. kościół znajdował się w złym stanie technicznym, o czym informuje dokument z 1687 r. W 1. połowie XVIII w. prowadzono w świątyni prace renowacyjne, poświadczone przez odkryte na tynku wewnątrz kościoła daty „1732” i „1757”. Kolejne prace remontowe prowadzono pod koniec XIX w. oraz w 1985 r., kiedy zabetonowano bazy służek dawnego sklepienia w prezbiterium.
POLICHROMIE
Pierwsze fragmenty malowideł zostały odsłonięte w czasie prac porządkowych prowadzonych w kościele w 1991 r. przez tutejszych mieszkańców. Prowadzone od 1992 r. działania konserwatorów z krakowskiej ASP doprowadziły do odsłonięcia średniowiecznej dekoracji malarskiej. Na północnej i południowej ścianie nawy namalowano w układzie kwaterowym sceny pasyjne o wysokich walorach artystycznych, datowane na przełom XV i XVI w. Na ścianie południowej zachowały się kwatery z przedstawieniami: w górnym pasie – Pojmania Chrystusa w Ogrójcu, Sądu u Annasza, Sądu u Kajfasza oraz Sądu przed Piłatem, natomiast w dolnym – Zmartwychwstania, Spotkania Chrystusa z Marią Magdaleną oraz Chrystusa w Wieczerniku. Na północnej ścianie nawy odkryto kolejne dwie sceny, ujęte w bordiurę o geometrycznym wzorze: Wjazd Chrystusa do Jerozolimy oraz Wypędzenie przekupniów ze świątyni. Pod nimi odnaleziono starszą warstwę malowideł, dlatego obie sceny zdjęto i przesunięto nieco w bok w stosunku do pierwotnego położenia, odsłaniając malowany wizerunek św. Krzysztofa, pochodzący z przełomu XIII i XIV w.
GALERIA
GODZINY OTWARCIA
Kościół otwierany na czas mszy świętych i nabożeństw.
niedziele: 10.30
w tygodniu: (środa): 18.00 (zimą: 16.00)
KONTAKT
w przygotowaniu
LOKALIZACJA
Kondratów (gm. Męcinka)
GPS: 51.0500158, 15.9639828
Wybrana bibliografia
Bocheńska D., Kondratów. Kościół katolicki filialny pw. św. Jerzego, Karta ewidencyjna zabytków architektury i budownictwa, nr 4954 Dolnośląskie, https://zabytek.pl/pl/obiekty/kondratow-kosciol-fil-pw-sw-jerzego/dokumenty/PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_02_EN.162756/1 [dostęp: 07.08.2024].
Kozaczewski T., Jednonawowe kościoły romańskie na Dolnym Śląsku, Zeszyty Naukowe Politechniki Wrocławskiej nr 16, Architektura t. 2, Wrocław 1957, s. 36, 47, 51, tabl. II, III.
Kozaczewski T., Wiejskie kościoły parafialne XIII wieku na Śląsku (miejscowości H-O), Wrocław 1994, s. 13, 109-114.
Stec M., Prace konserwatorskie w kościele pw. św. Jerzego i w ruinach zamku w Kondratowie, [w:] Konserwacja zabytków sztuki na Dolnym Śląsku i terenach przyległych: 50 lat działalności Wydziału Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki ASP w Krakowie, red. M. Ostaszewska, Kraków 2005 („Studia i Materiały Wydziału Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki ASP”, t. 14), s. 86-90.
Świechowski Z., Katalog architektury romańskiej w Polsce, Warszawa 2009, s. 173-174.