oprac. Norbert Sokołowski
OPIS OBIEKTU
Wieś Lubiechowa (niem. Hohenliebenthal) pojawia się w źródłach po raz pierwszy w 1305 r., natomiast pierwsza wzmianka o kościele występuje w dokumencie z 1317 r. mówiącym o sprzedaży wsi wraz z prawem patronatu nad świątynią. Budowę kościoła rozpoczęto najprawdopodobniej w 2. lub 3. ćwierci XIII w., kiedy to powstała dzisiejsza nawa, doświetlona półkolistymi okienkami. Natomiast prezbiterium – prostokątne, przekryte sklepieniem krzyżowo-żebrowym – wzniesiono w końcu XIII lub na początku XIV w. Z tego też czasu pochodzi dodana do nawy od zachodu wieża. Przypuszczalnie jeszcze w okresie średniowiecza dobudowano do prezbiterium od strony północnej niezachowaną do dziś zakrystię, której jedynym śladem jest ostrołukowy portal widoczny wewnątrz prezbiterium. Na przełomie XV i XVI w. dokonano przebudowy kościoła, w czasie której powstał m.in. dzisiejszy portal południowy. W XVI w. lub XVII w. założono kasetonowy strop w nawie. W XIX w. nadbudowano wieżę oraz dodano gzymsy i fryzy obiegające od zewnątrz kościół. We wnętrzu świątyni na uwagę zasługuje wczesnogotycka dekoracja architektoniczna prezbiterium, złożona ze służek i zworników sklepiennych zdobionych motywami roślinnymi. W nawie, zarówno na zewnątrz jak i wewnątrz zachowały się renesansowe płyty nagrobne z XVI-XVII w. członków rodziny von Zedlitz, dawnych właścicieli Lubiechowej.
POLICHROMIE
Na pierwsze fragmenty malowideł ściennych natrafiono w 1968 r. W latach 1970-1979 r. odsłonięto i zakonserwowano przedstawienia w prezbiterium, a od 1984 r. prowadzono prace w nawie. Malowidła powstały najprawdopodobniej w dwóch etapach. Najstarsze są: pochodzący zapewne z 2. ćwierci XIV w., ponad siedmiometrowej wysokości wizerunek św. Krzysztofa na północnej ścianie nawy oraz nieco późniejsze, powstałe około połowy XIV w., przedstawienia Pokłonu Trzech Króli oraz Walki św. Jerzego ze smokiem na północnej ścianie prezbiterium. Pozostałe malowidła powstały w 2. ćwierci XV w. Na sklepieniu prezbiterium, nad strefą ołtarzową, przedstawiono m.in. scenę Sądu Ostatecznego z wizerunkiem tronującego Chrystusa w mandorli adorowanego przez Marię i św. Jana Chrzciciela oraz anioły dmące w trąby i trzymające narzędzia Męki Pańskiej (arma Christi). Scena Sądu ma swoją kontynuację na wschodniej ścianie prezbiterium, gdzie nad oknem namalowano moment Zmartwychwstania ciał. Po lewej od okna widnieje przedstawienie Św. Piotra wprowadzającego zbawionych do raju, zaś po prawej – paszczy Lewiatana. Na ścianie północnej znajduje się wizerunek Dawida grającego na harfie, pod nim: scena Pary zmarłych i pary żywych atakowanych przez diabły. Poniżej ukazano sceny z Księgi Rodzaju: m.in. Stworzenie Świata, Stworzenie Ewy czy Wygnanie z raju. Obok, ponad XIV-wiecznymi scenami, przedstawiono zagadkową postać mężczyzny z pojazdem (?) o dwóch kołach, interpretowaną jako alegoria Obżarstwa (otyły grzesznik wiozący na taczkach swój brzuch) lub wizerunek proroka Ezechiela oglądającego wizję Jahwe na rydwanie. Poniżej znajdują się przedstawienia m.in. apostołów oraz wydzielony obramieniem wizerunek św. Jadwigi Śląskiej. Na południowej ścianie prezbiterium dekoracja malarska zachowała się gorzej: wyróżnić można na niej malowidła ukazujące postaci świętych i proroków: m.in. św. Pawła, Aarona, św. Jana Ewangelisty czy św. Barbary.
GALERIA
w przygotowaniu
GODZINY OTWARCIA
Obiekt dostępny w godzinach otwarcia kościoła
KONTAKT
wkrótce
LOKALIZACJA
ul. Kościelna, Lubiechowa (gm. Świerzawa)
GPS: 50.9952115, 15.8508158
Wybrana bibliografia
Karłowska-Kamzowa A., Malowidła gotyckie na Śląsku jako źródło historyczne, [w:] Sztuki plastyczne na średniowiecznym Śląsku. Studia i materiały, t. 2, Wrocław-Poznań 1990, s. 37-81.
Karłowska-Kamzowa A., Śląsk. Wielkopolska i Polska centralna, [w:] Gotyckie malarstwo ścienne w Polsce, red. A. Karłowska-Kamzowa, Poznań 1984, s. 79-109, 111-120.
Kozaczewski T., Wiejskie kościoły parafialne XIII wieku na Śląsku (miejscowości H-O), Wrocław 1994, s. 18, 135-141.
Kozaczewski T., Jednonawowe kościoły romańskie na Dolnym Śląsku, Zeszyty Naukowe Politechniki Wrocławskiej nr 16, Architektura t. 2, Wrocław 1957, s. 46, tabl. II, III.
Malarstwo gotyckie w Polsce, t. 2: Katalog zabytków, red. A. S. Labuda, K. Secomska, Warszawa 2004, s. 67-68.
Sawińska E., Sawiński J., Lubiechowa. Kościół filialny pw. śś. Piotra i Pawła, Karta ewidencyjna zabytków architektury i budownictwa, nr 8736 Dolnośląskie https://zabytek.pl/pl/obiekty/g-268861/dokumenty/PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_02_EN.225356/1 [dostęp: 08.08.2024]
Secomska K., Freski w opolskiej Kaplicy Piastowskiej i malowidła w kościele w Lubiechowej. Ze studiów nad malarstwem ściennym na Śląsku, „Rocznik Historii Sztuki”, t. 21 (1995), s. 107-180.